کودک مبتلا به اختلال نافرمانی معمولاً رفتارهایی مانند لجبازی، مخالفت با قوانین، بحثکردن با بزرگترها و مقاومت در برابر دستورها نشان میدهد. برخورد صحیح با او نیازمند صبر، ثبات و روشهای تربیتی هدفمند است.
نخستین اصل، حفظ آرامش والدین است؛ واکنشهای تند یا هیجانی میتواند رفتار نافرمانی را تشدید کند وهمچنین لجبازی اوراافزایش می دهد. بهتر است دستورها را کوتاه، روشن و قابلاجرا بیان کنید و از دستورهای طولانی یا مبهم پرهیز شود. ایجاد قوانین ثابت و پیامدهای مشخص، کودک را به سمت پیشبینیپذیری و احساس امنیت میبرد. تقویت رفتارهای مثبت بسیار مهم است؛ هر بار که کودک رفتار درست انجام میدهد، با تحسین، توجه یا پاداش کوچک آن را تقویت کنید.
در مقابل، برای رفتارهای نامطلوب از پیامدهای منطقی و بدون تنش استفاده کنید؛ مانند محرومیت کوتاه از بازی یا زمانمکث. ارتباط عاطفی قوی نیز نقش مهمی دارد؛ اختصاص زمان ویژه برای بازی یا صحبتکردن با کودک میتواند میزان همکاری او را افزایش دهد. آموزش مهارتهای حل مسئله، کنترل خشم و بیان هیجانها نیز در این کودکان ضروری است.
در صورت شدت رفتارها، استفاده از کمک روانشناس کودک یا جلسات آموزش والدین میتواند بسیار مؤثر باشد. هدف اصلی این است که کودک بیاموزد رفتار خود را مدیریت کند و والدین هم با الگوی رفتاری آرام و منسجم، مسیر تغییر را هموار کنند.
