دکتر « عبدالحسین رضایی پور»: جهاد کشاورزی متولی اصلی ذخایر ژنتیک و زیستی بافق

به گزارش پایگاه خبری افق بافق؛ وقتی به تقویم نگاه می کنیم، می بینیم هر روز به مناسبت های خاصی نام گذاری شده است و 15 فروردین نیز به نام « ذخایر ژنتیک و زیستی» نام گرفته است، به همین بهانه، گفتگویی با دکتر « عبدالحسین رضایی پور» که در حال حاضر در واحد تحقیق و توسعه سنگ آهن مرکزی مشغول به کار هست، انجام دادیم.

حفظ دانه های نباتی ارزشمند

وی در ابتدا درباره ذخایر ژنتیک و زیستی گفت: برخی گیاهان و بذرها وجود دارند که ممکن است در اثر برخی فعالیت های مخرب، چه ناشی از تغییرات اقلیمی، چه دخالت های انسانی و چه در اثرخشکسالی و… از بین رفته و یا در معرض خطر انقراض قرار گرفته اند ؛ وظیفه ما می باشد که این گیاهان و بذرها را حفظ و نگهداری کنیم تا اگر در آینده شرایطی فراهم شد و امکان رشد دوباره آن ها به وجود آمد، بتوان از آن ها استفاده کرد.
وی در ادامه افزود : در یک تقسیم بندی کلی گیاهان را می توان به دو دسته « زراعی » و «مرتعی» تقسیم کرد. توجه داشته باشیم که هر دو دسته، چه گیاهان زراعی و چه گیاهان مرتعی، هر یک خدمات اکولوژیک (زیست بومی) خاص خود را دارند. گیاهان زراعی تامین کننده مواد غذایی انسان و ترمیم کننده خاک هستند وگیاهان مرتعی نیز ارزش های حفاظتی برای خاک و آب دارند؛ بنابراین این زنجیره به هم متصل و وابسته است.

گیاه مختص شهرستان بافق

“رضایی پور” در ادامه خاطر نشان کرد: همان گونه که درختان بادام و خرما اهمیت دارند، بوته مرتعی « قیچ » نیز به همان اندازه ارزشمند و حائز اهمیت است.
وی گیاه « خاکشیر تلخ بیابانی» را که خوردنی نیست؛ مثال زد و افزود: این گیاه، به جز در شهرستان بافق، در جای دیگری از کره زمین یافت نمی شود و باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا ارزش حفظ و نگهداری بالایی دارد، و باید در چرخه ی حیات بماند. این گیاه در اراضی متعلق به سازند زمین شناس دوران چهارم(کواترنر) حاشیه روستاهای دهستان کوشک پراکنش دارد، بنابراین حفاظت از اراضی مربوط می بایست در اولویت باشد. در برخی موارد حفاظت از مراتع و اراضی می تواند در حفظ ذخیره ژنتیک موثر باشد و از خطر انقراض گونه های گیاهی جلوگیری نماید.

نگهداری بذر بادمجان قطرم به عنوان ژن گیاهی منحصر به فرد

وی در ادامه افزود: در کنار این گیاهان مرتعی، گیاهان زراعی دیگری نیز وجود دارند که با توجه به خشکسالی های پیاپی و تغییرات اقلیمی به وجود آمده در خطر انقراض قرار دارد. روستاها کشاورزی و زراعت دیگر رونق گذشته را ندارد و بسیاری از درختان خشک و نابود شده اند!» در روستاهای حاشیه بخش مرکزی نیز دیگر گندم، جو و ارزن کشت نمی‌کنند.
“دکتر رضایی پور” درباره نگهداری بذر بادمجان “قطرم” گفت : بادمجان قطرم از مشهورترین و خوش طعم ترین محصولات خوراکی روستایی است، که بذر آن باید به عنوان ذخیره ژنتیکی نگهداری شود تا اگر شرایط رشد آن فراهم شد، بتوان از آن استفاده کرد. خواسته من از متولیان امر این است که بذرهای این محصول را در شرایط مطلوب حفظ و نگهداری کنند تا اگردر آینده شرایط پرورش آن اجازه داد یا افرادی قصد کاشت آن را در گلخانه ها داشتند، این بذرها موجود باشد.

درخت بادام؛گنجی در دل روستا

وی همچنین از نوعی از ارقام درخت بادام در روستاهای بخش مرکزی، از جمله (کوشک، سبز دشت و گزستان) نام برد وگفت: برخی از این ارقام بادام از رقم بادام « مامایی» که صادراتی هم هست و تعریف آن را شنیده اید، ارزش بیشتری دارد و این گونه درختان باید حفظ و به عنوان یک ذخیره ژنتیکی نگهداری شود. با اینکه باغداری ها از رونق افتاده و آب قنات ها کاسته شده است؛ ولی این دلیل نمی‌شود گونه ها و بذرها ذخیره نشوند.
وی در پاسخ به این پرسش که متولی نگهداری این ذخایر ژنتیکی و زیستی چه کسانی هستند، بیان داشت: به نظر من، متولی اصلی این ذخایر ژنتیک می تواند جهاد کشاورزی بافق باشد و در مورد گیاهان مرتعی نیز اداره منابع طبیعی و محیط زیست می تواند این مسئولیت را بر عهده بگیرد.

بافق در انتظار میوه ای متفاوت

رضایی پور در پایان از یک درخت ترکیبی (هیبرید) در روستای بخش مرکزی « بهاباد » نام برد وگفت: همان گونه که می دانید، مغز هسته درخت هلو تلخ و غیر قابل خوردن است، در یکی از روستاهای بهاباد درختی وجود دارد که میوه آن هم شبیه هلو و هم شبیه بادام است. لازم به ذکر است به تازگی این نوع درخت را در یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان بافق نیز کاشته ایم. این درخت، برخلاف درخت هلو، مغزی شیرین و سرشار از ویتامین دارد؛ اما گوشته آن غیر قابل خوردن است و از نظر ظاهر شبیه میوه هلو است.