بافق و وحشی؛ سهم شهر از این سرمایه فرهنگی چیست؟
وحشی بافقی تنها یک نام در تاریخ ادبیات ایران نیست؛ او بخشی از هویت و حافظه جمعی مردم بافق است. اما با برگزاری مراسم بزرگداشت او در خارج از شهرستان، این پرسش در ذهن مردم و فعالان فرهنگی بافق طنین‌انداز شده است: سهم زادگاه شاعر از این میراث عظیم چیست و چگونه می‌توان این ظرفیت را از یک نام تاریخی به یک موتور محرک فرهنگی و گردشگری برای بافق تبدیل کرد؟
وحشی بافقی از برجسته‌ترین شاعران ایران و یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های فرهنگی شهرستان بافق است. با این حال، این پرسش همچنان مطرح است که زادگاه این شاعر نامدار تا چه اندازه توانسته از این ظرفیت ارزشمند برای تقویت هویت فرهنگی، معرفی پیشینه تاریخی و توسعه گردشگری فرهنگی بهره ببرد؟
برگزاری آیین بزرگداشت وحشی بافقی در یزد، با توجه به قرار داشتن آرامگاه این شاعر در مرکز استان و فراهم بودن زیرساخت‌های لازم برای برگزاری چنین رویدادهایی، از منظر اجرایی قابل درک است. اما مطالبه فرهنگی مردم بافق فراتر از محل برگزاری یک مراسم است.
وحشی بافقی تنها یک شاعر نامدار نیست؛ او بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی بافق به شمار می‌رود. نامی که قرن‌ها با این دیار همراه بوده و همچنان در حافظه جمعی مردم حضور دارد. بسیاری از نوجوانان و جوانان بافقی نخستین بار نام او را در کتاب‌های تاریخ ادبیات خوانده‌اند؛ همان‌جا که نوشته بودند: «کمال‌الدین وحشی بافقی در قصبه بافق به دنیا آمد.» واژه «قصبه» هنوز برای بسیاری یادآور پیوند دیرینه این شهر با شاعر نامدارش است.
بی‌تردید برگزاری آیین‌های بزرگداشت، اقدامی شایسته در مسیر پاسداشت مفاخر ادبی کشور است؛ اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، بهره‌گیری از ظرفیت برای معرفی بافق، تقویت هویت محلی و ایجاد جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری ماندگار است.
مطالبه مردم بافق نیز دقیقاً در همین نقطه شکل می‌گیرد. انتظار جامعه فرهنگی شهرستان آن است که نقش بافق در معرفی، بهره‌برداری فرهنگی و پاسداشت میراث وحشی بافقی پررنگ‌تر باشد؛ زیرا این سرمایه فرهنگی می‌تواند فراتر از یک نام و یک مراسم، به فرصتی برای معرفی تاریخ، فرهنگ و ظرفیت‌های این شهرستان تبدیل شود.
شاید به همین دلیل است که هرگاه نام وحشی بافقی به میان می‌آید، احساس تعلق مردم نیز دوباره زنده می‌شود و این زمزمه آشنا در ذهن‌ها طنین می‌اندازد:
«دوستان شرح پریشانی من گوش کنید...»
طرح این مطالبه به معنای تقابل با هیچ شهر یا نهادی نیست. سخن بر سر آن است که هر جامعه‌ای برای تقویت هویت و توسعه فرهنگی خود ناگزیر از تکیه بر داشته‌های تاریخی و سرمایه‌های فرهنگی خویش است و وحشی بافقی بی‌شک یکی از ارزشمندترین این ظرفیت‌ها برای بافق به شمار می‌رود.
امروز مسئله اصلی این نیست که بزرگداشت وحشی در کدام شهر برگزار می‌شود؛ مسئله آن است که برای تبدیل این میراث ارزشمند به یک فرصت ماندگار در مسیر توسعه فرهنگی و گردشگری بافق چه برنامه‌ای وجود دارد و سهم این شهرستان از سرمایه‌ای که نامش را در تاریخ ادبیات ایران ماندگار کرده، چگونه تعریف شده است؟
گویی این بار نه فقط شاعر، بلکه زادگاه شاعر نیز حرفی برای گفتن دارد.
جعفرزاده
